Posted on August 03, 2026
Met de inwerkingtreding van de laatste fase van de Europese modellenhervorming op 1 juli 2026 is een belangrijke stap gezet in de modernisering van het modellenrecht. De Europese Unie voor de Intellectuele Eigendom (EUIPO) heeft inmiddels de eerste EU-modellen gepubliceerd die zijn weergegeven met een videobestand en een 3D-bestand.
De wijziging sluit aan bij de manier waarop producten tegenwoordig worden ontworpen en gebruikt. Veel ontwerpen zijn niet langer uitsluitend fysiek of statisch. Denk bijvoorbeeld aan digitale gebruikersinterfaces, animaties en andere ontwerpen waarbij beweging een wezenlijk onderdeel van het uiterlijk vormt.
Gemoderniseerd modellenrecht
Een van de doelstellingen van de hervorming was om het Europese modellenrecht beter te laten aansluiten bij de digitale economie. Zo is nu expliciet vastgelegd dat een product niet noodzakelijk een fysieke vorm hoeft te hebben om voor modelbescherming in aanmerking te komen.
Daarnaast is de definitie van een model verruimd. Ook bewegingen, overgangen en animaties kunnen deel uitmaken van een beschermd ontwerp. Om dergelijke ontwerpen goed te kunnen weergeven, kunnen aanvragers voortaan onder meer videobestanden indienen bij een EU-modelaanvraag.
Het eerste model met videoweergave
Het eerste EU-model met een video dat wordt weergegeven, is geregistreerd door het Duitse bedrijf Lessmore GmbH. Het model beschermt een geanimeerde grafische gebruikersinterface (GUI) voor een spel op een mobiele telefoon en laat zien hoe beweging zelf onderdeel kan vormen van een beschermd model.
Voor ontwerpen waarbij animatie een belangrijke rol speelt, kan een videoweergave een veel nauwkeuriger beeld geven dan een reeks statische afbeeldingen.
Tegelijkertijd roept deze nieuwe vorm van weergave ook interessante vragen op. Het zal bijvoorbeeld moeten blijken hoe de beschermingsomvang van dergelijke modellen in de praktijk wordt beoordeeld. Met name bij dynamische ontwerpen, zoals gebruikersinterfaces voor games, kan het lastig zijn om alle mogelijke verschijningsvormen van een ontwerp weer te geven zonder de bescherming onbedoeld te beperken tot de specifieke animatie die in de video wordt getoond.
Het eerste model met 3D-weergave
Ook het eerste EU-model met een 3D-weergave is inmiddels gepubliceerd. Dit model, ingeschreven door het Belgische bedrijf Arranged BV, beschermt een dobbelsteenbak met geïntegreerde houder voor een mobiele telefoon.
Een 3D-bestand maakt het mogelijk om een product vanuit verschillende hoeken te bekijken en kan daardoor een completer beeld geven van het uiterlijk van een ontwerp dan traditionele afbeeldingen.
Ook hier zullen de praktische gevolgen van de nieuwe mogelijkheden zich de komende jaren verder uitkristalliseren. Zo wordt bij modelaanvragen regelmatig gebruikgemaakt van disclaimers om aan te geven welke onderdelen van een ontwerp niet worden geclaimd. Hoe dergelijke disclaimers het beste kunnen worden verwerkt in 3D-modellen is nog niet geheel duidelijk. Naar verwachting zullen de praktijk en de richtlijnen zich verder ontwikkelen naarmate meer aanvragers gebruik gaan maken van 3D-weergaven.
Direct veel belangstelling
De nieuwe mogelijkheden blijken direct in een behoefte te voorzien. In de eerste helft van juli 2026 ontving het EUIPO al 37 modelaanvragen met een videoweergave en 20 aanvragen met een 3D-weergave.
Hoewel de meeste aanvragen nog steeds met traditionele afbeeldingen worden ingediend, laten deze cijfers zien dat de nieuwe mogelijkheden snel hun weg vinden naar de praktijk.
Meer flexibiliteit voor modelhouders
De introductie van video- en 3D-weergaven geeft ontwerpers en bedrijven meer flexibiliteit bij het vastleggen van hun ontwerpen. Zeker voor digitale producten, geanimeerde interfaces en innovatieve productvormen kan een video- of 3D-bestand een realistischer beeld geven van het ontwerp dan een beperkt aantal stilstaande afbeeldingen.
Wilt u meer weten over modelbescherming of bespreken welke wijze van weergave het meest geschikt is voor uw ontwerp? Neem dan gerust contact op met een van onze specialisten.
De afbeeldingen in dit artikel zijn afkomstig uit het online register van het EUIPO